Kullanıcı Deneyiminde Yapılan 10 Hata (UX)

Kullanıcı deneyimi, sitenin nasıl göründüğünden ziyade kullanıcıyla nasıl anlaştığıyla ilgilidir. Ziyaretçi aradığını bulamıyorsa, hangi adımı atacağını bilmiyorsa ya da formu doldurmaktan vazgeçiyorsa tasarım ne kadar şık olursa olsun işini yapamıyor demektir. Bu yazıda kullanıcı deneyiminde en sık yapılan 10 hatayı ve her birini nasıl düzeltebileceğinizi anlatıyoruz.

1. Menüyü şirket yapısına göre kurmak

Kullanıcı sitenize departmanlarınızı öğrenmeye değil, bir işini çözmeye gelir. Menüyü iç organizasyon şemanıza göre değil, ziyaretçinin görevlerine göre kurgulayın: hizmetler, çözümler, referanslar, iletişim gibi beklenen başlıkları kullanın ve her başlığın altını tahmin edilebilir tutun.

2. Kullanıcıya ne yapacağını söylememek

Her sayfada kullanıcıya sunulan tek birincil aksiyon olmalıdır. Birbiriyle yarışan on buton, belirsiz bağlantı metinleri ve nereye gideceği anlaşılmayan kartlar, karar yorgunluğu yaratır. Buton metinlerini eylem bildiren ve ne olacağını açıkça söyleyen kelimelerle yazın.

• Belirsiz metin: Daha fazla bilgi — kullanıcı neyle karşılaşacağını bilmez.
• Net metin: Fiyatları inceleyin — kullanıcı adımın sonucunu öngörebilir.
• Belirsiz metin: Devam — hangi sürece devam edileceği belirsizdir.
• Net metin: Teklif alın — istenen aksiyon ve sonuç açıktır.
• Kural: Her buton, tıklanmadan önce ne olacağını tahmin ettirmelidir.

3. Formları gereğinden uzun tutmak

Her ek form alanı, dönüşüm oranından çalan bir filtredir. Yalnızca gerçekten kullanılacak bilgileri isteyin; alanları akıllı varsayılanlarla kolaylaştırın ve hataları kullanıcı yazarken nazikçe gösterin. Zorunlu alanları yıldızla işaretlemek kadar, gereksiz alanları silmek de UX kararıdır.

4. Mobil deneyimi sonradan düşünmek

Ziyaretlerin önemli bölümü mobil cihazlardan gelir; ama birçok site hâlâ masaüstü tasarlanıp mobilde sıkıştırılır. Menünün parmakla kullanılabilirliği, metin okunabilirliği, butonların dokunma alanı ve yatay kaydırma zorunluluğu mobilde ayrıca test edilmelidir.

5. Sayfa hızını estetiğe kurban etmek

Dev animasyonlar, ağır video arka planları ve özensiz görseller sayfayı yavaşlatır; yavaşlık ise sabırsızlığın ilk sebebidir. Görselleri optimize edin, efektleri amaca bağlayın ve her efekti yavaşlık maliyetiyle birlikte değerlendirin. Hız bir tasarım kararının parçasıdır.

6. İçeriği duvar gibi sunmak

Başlıksız, aralıksız uzun paragraflar kullanıcıyı okumaktan vazgeçirir. Başlık hiyerarşisi, kısa paragraflar, madde işaretli listeler ve görsel molalar, sayfayı taranabilir kılar. Kullanıcılar çoğu zaman okumaz, tarar; sayfanızı taranabilir kurun.

7. Hata mesajlarını ve boş durumları yok saymak

Boş bir arama sonucu, hatalı bir form ya da 404 sayfası, deneyimin en kırılgan anlarıdır. Bu anlarda kullanıcıya ne olduğunu anlatan, çıkış yolu gösteren ve tonu insanca olan mesajlar yazın. Kötü yazılmış bir hata mesajı, kullanıcıyı doğrudan rakibe gönderir.

8. Tasarım dilini tutarsızlaştırmak

Her sayfada farklı buton renkleri, farklı yazı tipleri ve değişen yerleşimler, kullanıcının siteyi öğrenmesini zorlaştırır. Tutarlı bir bileşen dili kurun; aynı işlev her yerde aynı görünsün. Tutarlılık, güven hissinin sessiz kaynağıdır.

9. Erişilebilirliği özel bir konu sanmak

Renk kontrastı, klavyeyle gezinebilme, ekran okuyucu uyumu ve alt metinler yalnızca engelli kullanıcılar için değil herkes için kalite göstergesidir. Erişilebilir bir site, aynı zamanda daha okunur, daha hızlı ve arama motorları için daha anlaşılırdır.

10. Kullanıcıyı dinlemeden tasarımı onaylamak

Ekip içi beğeni, kullanıcı geri bildiriminin yerini tutmaz. Yayından önce birkaç gerçek kullanıcının gözünden temel görevleri izlemek, en büyük sorunları en ucuza ortaya çıkarır. Yayından sonra ise davranış verisi ve geri bildirimler sürekli iyileştirmenin kaynağıdır.

UX sorunlarınızı 5 adımda toparlayın

1. 1
   Görevleri çıkarın

   Kullanıcıların sitede yapmak istediği temel işlemleri listeleyin.
2. 2
   Akışları sadeleştirin

   Her görevi en az adımla tamamlanacak hale getirin; fazladan adımları silin.
3. 3
   Öncelikleri netleştirin

   Her sayfada tek birincil aksiyon belirleyin, diğerlerini ikincil yapın.
4. 4
   Mobilde test edin

   Temel görevleri gerçek cihazlarda, parmakla tamamlamayı deneyin.
5. 5
   Ölçümle iyileştirin

   Davranış verisi ve kullanıcı geri bildirimiyle sürekli rötuş yapın.

Kullanıcı deneyimini baştan doğru kurmak, sonradan düzeltmekten her zaman daha ucuzdur. Yeni bir projede UX kararlarını kurumsal web tasarımı yaklaşımımızla nasıl ele aldığımızı inceleyebilir, online satış tarafında deneyimin nasıl kurgulandığını e-ticaret çözümleri sayfamızda görebilirsiniz. Arama görünürlüğüyle deneyimin kesişimini SEO hataları yazımızda inceleyebilir, teklifleri değerlendirirken teklif karşılaştırma rehberimizden yararlanabilirsiniz.